Aftabedel Print Banner
چهارشنبه 26 خرداد 1395 / 09:43|کد خبر : 3285|گروه : اخــبــار زنــان

آثار و فوايد حجاب اسلامی بر تحقق امنيّت اجتماعی

آثار و فوايد حجاب اسلامی بر تحقق امنيّت اجتماعی

«صفورا آژنگ» بانوی کردستانی با ارسال مقاله ای تحت عنوان " حجاب، جامعه و تحکیم بنیان خانواده " به آفتاب دل به بررسی اهیمت و فوايد حجاب اسلامي بر گسترش امنيّت اجتماعي پرداخته است.

به گزارش خبرنگار آفتاب دل، «صفورا آژنگ» بانوی کردستانی با ارسال مقاله ای تحت عنوان " حجاب، جامعه و تحکیم بنیان خانواده " به  آفتاب دل به بررسی اهیمت و فوايد حجاب اسلامي بر گسترش امنيّت اجتماعي پرداخته است.

 

يكي از مسائلي كه امروزه جامعه ما با آن روبرو شده، بد حجابي و گسترش فرهنگ منحط غربي است، كه اين مسأله عوامل متعدد فرهنگي، اقتصادي، سياسي، اجتماعي و ... دارد. اصل اوليه در برخورد با هر مسأله‌اي آن است كه با ابزارها و شيوه‌هاي متناسب برخورد شود. بنابراين با شناخت عوامل مختلف ايجاد بد حجابي و از بين بردن زمينه‌هاي هر يك و برطرف كردن مشكلات مربوط به آن‌ها از لحاظ فرهنگي و اقتصادي و سياسي و ... مي‌توان گام بسيار مؤثري را در اين زمينه برداشت.


توصیه به حجاب و عفاف در اسلام و رعایت هنجارهای الهی به منظور پاکسازی جان و روان انسان ها و تطهیر آنان از آلودگی، نابسامانی های اخلاقی، خانوادگی و اجتماعی، متجلی شدن ارزش های عالی انسانی و اخلاقی، بالا بردن بهداشت روانی افراد جامعه و شکوفایی استعدادهای طبیعی انسان و افزایش کارایی اجتماعی و مبرا شدن جامعه از تحریکات جنسی است.

 

امروزه مسايل و موضوعات متعدد و فراواني در جامعه خصوصاً در بين جوانان و نوجوانان بوجود آمده كه لازم است به سرعت مورد توجه قرار گيرد و با ارائه پاسخ هاي منطقي و روان، عطش اين نسل نوخاسته را در زمينه نيازهاي تربيتي و ديني جبران نمود تا خللي در فكرو رفتار آنان حاصل نشود و همچنين محل نفوذ فكري دشمنان و فرصت طلبان ضد ديني و اخلاقي قرار نگيرد.


فراواني آسيب هاي اجتماعي، توسعه موضوعات و مسايل ديني، پيدايش نسل جديد و ضعف دسترسي آسان آنان به مراكز و عالمان ديني، ناكارآمدي برخي مجامع فرهنگي، تهاجمات فرهنگي و ضد ديني، امكانات رسانه اي مخرّب، نفوذ برخي تفكرات پوچ و منفي در بين جوانان و نوجوانان، ايجاد نيازهاي كاذب در جوانان و نوجوانان، مشكلات و موانع ازدواج، نابساماني در برخي از خانواده‌ها ،تفاوت فرهنگي نسل‌ها و بسياري عوامل ديگر، ضرورت امر پاسخگويي به پرسش‌ها و شبهات ديني و تربيتي جوانان و نوجوانان را دو چندان كرده است.

 

1-    حیا
حیا، انکساری که به جهت ترس از آنچه عیب شمرده و نکوهش می شود، حاصل می گردد. راغب، حیا را انقباض نفس از زشتی ها و ترک آن به همین جهت می داند. در فرهنگ فارسی و عمید به شرم و خجالت معنا شده است. بسیاری از علمای اخلاق نیز به شرح و تعریف این فضلیت پرداخته اند.


-حیا هنگام مواجه شدن با یک فعل قبیح رخ می دهد.در این حالت، روان انسان حالت انقباض پیدا می کند که ضد باز بودن و علاقمند بودن است؛
-این نوع برانگیختگی در عمل، هم موجب انجام یک کار است و هم موجب ترک یک کار؛


-حیا زیر مجموعه ترس است، زیرا علت برانگیختگی هنگام مواجهه با یک کار زشت، یا ترس از سرزنش مردم است و یا ترس از ارتکاب آن.

2-    عفاف
عفاف و عفت از ریشه "عفف" به معنای خودداری از آنچه حلال و زیبا نیست، می باشد. در قاموس قرآن، به معنای مناعت آمده است. حالت نفسانی است که از غلبه شهوت باز دارد؛ پس باید عفیف به معنای خودنگهدار و با مناعت باشد.
عفاف اصطلاحی اخلاقی است و عالمان اخلاق، عفاف را یکی از مهمترین فضایلی اخلاقی دانسته و در مورد آن سخن رانده اند. ملااحمد نراقی درباره عفت می گوید: عفت عبارت است از مطیع و منقاد شدن قوه شهویه از برای قوه عاقله. عفت عبارت است از رهایی از دست هوا و هوس و خلاصی از بندگی قوه شهویه.


با جمع بندی تعاریف اصطلاحی و اخلاقی عفاف، می توان گفت: این واژه، به معنای کنترل شهوت در حد اعتدال ئ تبعیت آن از عقل است. لازم بذکر است که عفاف دارای مفهوم عام و خاص است؛ مفهوم عام آن، خویشتن داری در برابر هر گونه تمایل افراطی و نفسانی است و مفهوم خاص آن، خویشتن داری در برابر تمایلات بی بند و باری جنسی است. آنچه در روابط زن و مرد، مورد توجه است، عفاف به معنای خاص، یعنی کنترل غریزه جنسی می باشد.


3-    حجاب
حجب و حجاب هر دو مصدر و به معنای پنهان کردن است. حجاب به معنی پرده نیز هست.دهخدا نیز می نویسد: کلمه حجاب هم به معنای پوشیدن است و هم به معنی پرده و حاجب. استعمال کلمه حجاب در مورد پوشش زن، اصطلاح نسبتاً جدیدی است.


از آنجا که جسم زن بیش از مرد قابلیت جذب جنس مخالف را داشته و از طرفی، روح زن نیز دلبستگی بیشتری به خودآرایی و عشوه گری دارد، تاکید اسلام بر حجاب زنان پر رنگ تر است. اما باید توجه داشت که مردان نیز در جامعه باید از پوشش مناسبی برخوردار باشند. خداوند در قرآن کریم(نور: 31) به زنان درباره حفظ حجاب چنین می فرماید: به زنان با ایمان بگو چشم های خود را( از نگاه هوس آلود) فرو گیرند و دامان خویش را حفظ کنند و زینت خود را- جز آن مقدار که نمایان است- آشکار ننمایند و (اطراف) روسری های خود را بر سینه خود افکنند( تا گردن و سینه با آن پوشانده شود).

 

ضرورت پرداخت به مساله حجاب
موضوع حجاب از ابعاد مختلفی مورد مطالعه و تحقیق قرار گرفته و کتاب ها و مقاله های فراوانی در این زمینه تدوین شده است این پژوهش در پی آن است تا با بررسی حجاب گامی کوچک را در بر طرف ساختن این نیاز بزرگ در جامعه بردارد. و به مربیان و مسئولان فرهنگی جامعه بینش تازه ای درباره تأثیر روانی حجاب بر زنان و دختران ارائه دهد. زنان به عنوان نیمی از پیکره جامعه نقش بسیار مهمی در ایجاد و گسترش عفت، پاکدامنی و اخلاق در بین جوامع بشری دارند. عفت و حیای زن که یکی از مهمترین عوامل حفظ و بقای عفت عمومی است، نه تنها در تمام ادیان و مذاهب الهی تأکید شده است، بلکه عقل و فکر بشری نیز آن را تأیید می کند.


از نظر اسلام اهمیت این موضوع به حدی است که برخی روایات آن را تمام دین می دانند. روایتی از پیامبر اکرم(ص) آمده که فرمودند الحیاء هوالدین کله یعنی اینکه حیا تمام دین است و همچنین امام علی(ع) نیز در مورد عفت و پاکدامنی می فرماید: «العفه رأس کل خیر» یعنی عفت و پاکدامنی منشأ هر خیری است. به همین منظور در تمام ادیان و مذاهب آسمانی قوانین گوناگونی برای حفظ وبقای عفت و حیای عمومی وضع شده است که حجاب و پوشش زن از جمله آنهاست.


حجاب زن از آن جهت اهمیت دارد که نه تنها حافظ اخلاق و تجسم تقوا وعقت در سطح جامعه است، بلکه وجود چنین حکمی در اسلام نوعی بزرگداشت زن مسلمان و محفوظ نگه داشتن وی از نگاه مردان وسوسه انگیزاست.

 

بي حجابي و نابودي زمينه رشد وتعالي
بى‏حجاب در انديشه نمايش خود و زيبايى خويش است. اين امر كه عقده حقارت انسان را مى‏نماياند، زمينه رشد و تعالى وى را نابود مى‏سازد؛ در حالى كه زن مانند مرد يك انسان است و بايد از نظر انسانى رشد و تكامل يابد. كسى كه با نمايش زيبايى خود و گزينش پوششى ويژه در انديشه جلب نظر ديگران به سر مى‏برد، در حقيقت مى‏خواهد با تكيه بر جذابيت‏هاى ظاهرى خويش و نه اصالت‏ها و ارزش‏هاى متعالى خود، جايى در جامعه بيابد. در واقع او از اين طريق اعلام مى‏دارد، آنچه برايش اصل است و اهميّت دارد، «زن بودن» او است نه انسانيت و انديشه و لياقت و كارايى‏اش. چنين فردى قبل از همه اسير خويش است و به مغازه‏دارى شبيه است كه پيوسته در انديشه تزيين ظاهر و تغيير دكور خود به سر مى‏برد و فرصت پرداختن به آرزوهاى بزرگ‏تر را نمى‏يابد.

 

اگر اصل زن بودن، زن و جنسيت زن باشد و نه انسانيت او، اين محدود است وزود گذر و هر زيبا روي جديدي كه از او زيباتر باشد، به راحتي جاي او را مي‌گيرد. اما اگر انسانيت اصل شد، ديگر قيمتش خيلي گران است و هيچ چيزي جاي آن را نمي‌تواند، بگيرد.


حجاب و احساس ارزشمندى
از نظر روان‏شناسى، قطعى‏ترين عامل رشد انسان، ميزان ارزشى است كه هر فرد براى خود قائل است‏؛ به راستى آيا برهنه شدن و كشاندن رفتارهاى جنسى به كوچه و خيابان به آدمى ارزش مى‏دهد و انسان را از احساس ارزشمندى بهره‏مند مى‏سازد؟ البتّه شايد احساس رضايت آنى و زود گذر پديد آورد، ولى كم‏تر كسى است كه برخوردارى از اين حالت و رفتار را ارزش تلقى كند و شخص برخوردار از اين روحيه را ارزشمند بداند. افزون بر اين، تأمين هر خواسته‏اى هميشه با احساس رضايت همراه نيست.

 

در جامعه‏اى كه برهنگى تمام شريان‏هاى آن را پر كرده و زن و مرد همواره در حال مقايسه داشته‏ ها و نداشته‏ هاى خويشند، انسان‏ها در تشويش مستمر و دلهره هميشگى فرو مى‏روند؛ زيرا رقابت و مقايسه در ميدانى رخ مى‏نمايد كه ظرفيت رقابت ندارد و بدين سبب، آدمى به تنوع طلبى حريصانه كشيده مى‏شود. بى‏ترديد تا وقتى اين انديشه، فضاى ذهن آدمى را پركرده است، فرصتى براى بروز خلاقيت و ابتكار باقى نمى‏ماند. ذهنِ مشغول به تصاحب دل ديگران و جلب نظر مردان و پسنديده شدن، هرگز انديشه علمى را بر نمى‏تابد و نمى‏تواند يافته‏اى تازه عرضه كند. او در پى آن است كه در وضعيت موجود پسنديده شود نه آن كه وضعيت را تغيير دهد و با ابتكار و خلاقيت، طرحى نو در اندازد.

 

از سوى ديگر، از آن‏جا كه احساس بى‏ارزش بودن تمام وجود اين افراد را پر كرده است، در پى جبران اين كمبود بر مى‏آيند و چون آسان‏ترين راه رسيدن به اين احساس، مقبول ديگران واقع شدن است، از طريق عرضه پيكر خود در اين مسير گام بر مى‏دارند تا به شكلى، احساس ارزشمندىِ از كف رفته خود را جبران كنند. در حالى كه شخص بر خوردار از حجاب، هرگز چنين نيازى را احساس نمى‏كند. در نگاه او بهترين راه جبرانِ احساسِ ارزشمندى، آن است كه خود را از دسترس بيگانگان دور نگه دارد و مقام و موقعيت خود را پايين نياورد.


گويا از همين رو است كه ويل دورانت مى‏گويد: زنان دريافتند كه دست و دل بازى، مايه طعن و تحقير است. بنابراين، چنين افرادى هم ارزشمندى را از كف داده‏اند و هم در جبران آن به بيراهه رفته‏اند. راه رسيدن به احساس ارزشمندى پايدار، رفتن در پى كسب صفات ارزشمند و پايدار است.


انسان بر خوردار از حجاب، با دور نگه داشتن خود از دسترس ديگران، سطح ارزشمندى خود را ارتقاء مى‏بخشد تا آن‏جا كه مرد، نيازمندانه به آستان وى روى مى‏آورد. بى‏ترديد اگر زنان اين مفهوم را به طور كامل درك كنند، به پوشيده داشتن و مخفى ساختن پيكر خويش، بيش‏تر گرايش نشان مى‏دهندو پى خواهند برد كه راه احساس ارزشمندى، در دسترس و مقبول بودن لحظه به لحظه نيست.


در اين رابطه راسل مى‏گويد:" از لحاظ هنرى، مايه تأسف است كه بتوان به آسانى به زنان دست يافت و خيلي بهتر است كه وصال زنان دشوار باشد بدون آنكه غير ممكن گردد." ويل دورانت نيز مى‏گويد:" آنچه مى‏جوييم و نيابيم عزيز و گرانبها مى‏گردد. زيبائي به قدرت ميل بستگي دارد و ميل با اقناع و ارضاء، ضعيف وبا منع و جلوگيري ، قوي مي‌گردد. "


پس حجاب احساس ارزشمندى است كه موقعيتى بلندمرتبه براى زنان، پديد مى‏آورد و مردان را در محدوديت فرو مى‏برد. اگر چه در بيان به زنان گفته مى‏شود كه پوشيده بيرون آييد؛ ولى واقعيت آن است كه به مرد گفته مى‏شود، بهره بردارى جنسى در همه جا ممنوع، چون راه چشم را كه نافذترين كانال حسىِ مردان است، نمى‏توان سد كرد.

 

آثار و فوايد حجاب اسلامي بر تحقق امنيّت اجتماعي
آثار و فوايد حجاب اسلامي بر گسترش امنيّت اجتماعي، بسيار است كه برخي از آنها عبارتند از:

- ايجاد آرامش رواني بين افراد جامعه.
- جلوگيري از تهييج و تحريك جنسي و خنثي نمودن لذايذ نفساني.
- كاهش چشمگير مفاسد فردي و اجتماعي در جامعه اسلامي.
- حفظ و استيفاي نيروي كار در سطح جامعه اسلامي.
- حضور معنوي گرايانه زنان و مردان در محيط اجتماعي.
-كاهش تقاضاي مدپرستي بانوان.
- حفظ ارزش هاي انساني، مانند عفت، حيا و متانت در جامعه.
- مصونيّت زنان در همه زمانها و مكانها.
- سلامت و زيبايي موقعيّت اجتماعي و فرهنگي مردان و زنان جامعه اسلامي.
- هدايت، كنترل و بهره مندي صحيح از اميال و غرايز انساني.
- مبارزه با تهاجم فرهنگي غرب.
- از بين بردن فشارهاي اجتماعي نامشروع و نابهنجار.


كاركردهاي حجاب
در مورد فلسفه و چرايي حجاب و پوشش اسلامي بانوان بسيار سخن گفته اند و بسياري از صاحب نظران با بهره گيري از آيات و روايت يا با استفاده از دستاوردهاي علوم مختلف به بررسي اين موضوع پرداخته اند. با توجه به اهميت موضوع ياد شده، در اينجا به اختصار سه كاركرد حجاب را بررسي مي كنيم تا از ره‌گذر شناخت كاركردهاي مختلف حجاب، به درك روشن تري از فلسفه و چرايي آن برسيم.


1-    حجاب و حضور اجتماعي زنان
اسلام حضور اجتماعي زنان را به رسميت شناخته و با پرده نشيني و انزوا گزيني آنان مخالفت كرده است. لازمه حضور زنان در اجتماع، فراهم آوردن زمينه اي است كه در آن شخصيت انساني و ويژگي هاي متعالي زنان تحت تاثير جمال ظاهري و ويژگي هاي زنان آنان قرار نگيرد و همواره به عنوان بخش جدايي ناپذير جامعه كه در همه ويژگي هاي انساني با مردان مشتركند، پذيرفته شوند.


اسلام با واجب كردن پوشش خاص بر زنان و الزام آنان به پوشاندن جمال خود در برابر مردان نامحرم، اين زمينه را فراهم آورده است كه زنان به راحتي و بدون هيچ نگراني از اينكه ويژگي هاي انساني وتوانمندي هاي فردي آنها تحت الشعاع ويژگي هاي ظاهري و جذابيت هاي جنسي آنها قرار گيرد، به عرصه فعاليت هاي اجتماعي روي آورند و از تبديل شدن به كالاي جنسي درامان مانند.


2-    حجاب و تحكيم بنياد خانواده
خانواده از منظر اسلام، اساسي ترين نهاد اجتماعي و هسته اوليه جامعه است. بر همين اساس، در مكتب اسلام، از خانواده به عنوان كانون مقدسي ياد شده است كه بايد از هر گونه آسيب و آفت در امان باشد. به بيان ديگر، از منظر اسلام نبايد هيچ عاملي اساس اين كانون را متزلزل كند ومودت و رحمتي را كه در پي ازدواج ميان زن وشوهر ايجاد شده است، خدشه دار سازد.


بر همين اساس، مكتب حيات‌بخش اسلام، از زنان و مردان خواسته است كه تمام مهر و محبت و عواطف و احساسات خود را تنها در كانون خانوده بروز دهند و با هر عاملي كه موجب كم رنگ شدن مهر و محبت آنان نسبت به يكديگر مي شود، مقابله كنند.


حجاب وعفاف زنان در جامعه و پرهيز آنها از هر گونه گفتار و كردار تحريك آميز، درگفتار و رفتار عفيفانه مردان و خودداري آنان از چشم چراني و نگاه به نامحرم، موجب مصونيت بخشيدن به كانون خانواده و پايداري مهر و محبت همسران نسبت به يكديگر مي شود.


بي ترديد مردي كه در سرتاسر روز در معرض تحريكات مختلف جنسي قرار مي گيرد و چشم و گوش او از ديدن چهره زنان نامحرم يا شنيدن صداي آنان پر مي شود، به هنگام بازگشت به خانه هيچ ميل و انگيزه اي نسبت به همسر خود نخواهد داشت. اين موضوع مهم ترين زمينه ساز كم رنگ شدن روابط زناشويي و سست شدن بنياد خانواده است.

 

راهکارهای گسترش فرهنگ حجاب و عفاف
1-    در اولویت قرار دادن موضوع حجاب و عفاف در برنامه های دستگاه های اجرایی برای روند مبارزه با بد حجابی.
2-    ایجاد مرامز و موسساتی با هدف الگوسازی و ارائه مدل های مناسب و متنوع حجاب.
3-    ممانعت از ترویج فرهنگ مدگرایی منفی در محصولات و کالاهای فرهنگی.
4-    حمایت مادی و معنوی از آثار فرهنگی و هنری در راستای توسعه فرهنگ حجاب و عفاف.
5-    برگزاری جشنواره های فرهنگی، هنری برای رواج فرهنگ عفاف و حجاب.
6-    حمایت از واحدهای تولیدی در حوزه حجاب.
7-    کنترل اماکن تجاری عمومی از نظر پوشش و بدحجابی.
8-    تبیین نقش حجاب و عفاف در افزایش سلامت جامعه و بهره وری آن از طریق تولید برنامه های مختلف.
9-    ارائه آموزش های لازم در حوزه احکام شرعی حجاب و رعایت حریم عفاف در جامعه.
10-    ترویج ازدواج ساده و آسان در بین خانواده ها و جوانان.
11-    حمایت از سازمان های مردم نهاد که در حوزه گسترش فرهنگ حجاب و عفاف فعالیت می کنند.
12-    توسعه فضای پرسش و پاسخ و بکارگیری ابزارهای مختلف تبلیغی.


منابع:
1- اكبري، محمد رضا، تحليلي نو و عملي از حجاب در عصر حاضر، ص 190 - 193.
2- حداد عادل، غلامعلي، فرهنگ برهنگي و برهنگي فرهنگي، چاپ هفتم، نشر سروش، تهران، سال 1376، ص 9.
3-  قرآن کریم، سورة نور، آية 31، سورة احزاب، آية 59، 60.
4- شفیعی سروستانی، ابراهیم، کارکردهای مختلف حجاب، مجلیه اشارات شماره 128، سال 1388.
5- شهيد مطهري، مرتضي، مسأله حجاب، ج 42، ص 21، صدرا قم، سال 1374 و هم‎چنين هاشمي كاوندي، مجتبي، روان شناسي زن، چاپ سوم، نشر شفق، قم، سال 1378، ص 213.

 



برچسب ها :


نظرات کاربران :

اولین نفری باشید که در مورد این مطلب نظر می دهید!

دیدگاه های ارسالی شما، پس از تایید توسط مدیریت در وب سایت منتشر خواهد شد.
پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.

نام *
 

کد امنیتی
 
   

ADS

ADS

ADS

ADS

ADS

اینجا محل تبلیغات شماست

ADS

 
جدیدترین ها / پربازدیدترین ها
Aftabedel Telegram Channel