Aftabedel Print Banner
جمعه 29 اسفند 1393 / 11:01|کد خبر : 128|گروه : اخــبــار زنــان

آیین‌های نوروزی؛ هویت فرهنگی كردستان

آیین‌های نوروزی؛ هویت فرهنگی كردستان

نوروز به‌عنوان یكی از كهن‌ترین جشن‌های به جا مانده از دوران ایران باستان، جایگاه ویژه‌ای میان مردم كردستان دارد و مراسم ویژه آن با شور و شوق فراوانی همچنان در این استان برگزار می‌شود.

به گزارش آفتاب دل، مردم كردستان از گذشته‌های دور برای استقبال از نوروز آیین‌های ویژه‌ای را انجام می‌دهند كه پاسداشت آنها از سوی نسل جوان، نقش اساسی در ادامه یافتن آنها دارد.
در كردستان یك ماه قبل از فرا رسیدن نوروز به پیروی از سنت گذشتگان در خانه‌ها به كاشت دانه‌هایی مانند گندم، نخود، عدس و كنجد در بشقاب‌ها و ظرف‌های گوناگون می‌پردازند.

 

كاشتن كنجد روی بطری‌ها و ظرف‌های كوچك و بزرگ رواج ویژه‌ای دارد. انواع مختلف سبزه‌ها را كه از یك ماه قبل از فرارسیدن نوروز زینت بخش خانه‌ها می‌شود، به زبان محلی «سمنی» می‌گویند كه پیشینه طولانی دارد. خانه تكانی هم از دیگر مقدمات استقبال از نوروز است كه در كردستان نیز مانند دیگر مناطق كشور با دقت بسیاری انجام می‌شود.


پایان زمستان

یك فعال فرهنگی استان كه در زمینه آداب و سنت‌های نوروزی مردم كردستان پژوهش كرده است، در این زمینه می‌گوید: در ادبیات فولكلور كردی، زمستان به «چله بزرگ»، «چله كوچك»، «خاتون زه‌م هریر» و «برادران صیاح» تقسیم می‌شود كه پس از سپری شدن این دوره‌ها، نوروز از راه می‌رسد.


«محمدعزیز افرازه» می‌افزاید: جشن نوروز در میان كردستانی‌ها از جایگاه ویژه‌ای برخوردار است و آداب و رسوم كهنی دارد كه هرسال باشكوه خاصی برگزار می‌شود.


وی با اشاره به برافروختن آتش نوروزی در محله‌های مختلف سنندج ادامه می‌دهد: وقتی بچه بودیم در ماه پایانی سال هنگام صبح در میدان اصلی شهر علف خشك می‌فروختند. این علف‌های خشك را به قیمت 2 تا 5 قران می‌خریدیم و به خانه می‌بردیم و آن را بالای پشت بام خانه كه كاهگلی بود می‌پوشاندیم كه باران آنها را خیس نكند. در شب نوروز این علف‌های خشك را در پشت بام خانه‌ها آتش می‌زدند.


افرازه به آداب و سنن مردم كردستان در شب نوروز اشاره می‌كند و ادامه می‌دهد: مردم درهمه حال از یاد خدای خود غافل نمی‌شدند و در این شب نیز دعای خیر می‌كردند و می‌گفتند: «خدایا این آتش را به فال نیك بگیر و ما را از درد و بلا دور كن» و دور آتش با لباس كردی به «هه‌لپه‌ركی» می‌پرداختند. در گذشته از سروصدای آزاردهنده‌ترقه‌ها خبری نبود و فقط آتش روشن می‌كردند.
وی به سنت حسنه صله رحم اشاره می‌كند و می‌افزاید: روز نخست عید بزرگترهای خانواده منتظر فرزندان و نوه‌هایشان بودند كه برای عید دیدنی به خانه آنها بروند. بچه‌ها برای پدر و مادرهایشان كارت تبریك درست می‌كردند و به آنها هدیه می‌دادند تا والدین به آنها عیدی بدهند.


افرازه عنوان می‌كند: بچه‌ها با شوق وصف نشدنی در این كارت می‌نوشتند: «نوروز شد، نوروز شد، گل در چمن فیروز شد/ نوروز نو باز آمده، قمری به آواز آمده/ نوروز نو باز آمده، بلبل به پرواز آمده/ بابا بده نوروزی‌ام، تا برخوری از روزی‌ام /‌ای مادر حوری سرشت، جای تو باشد در بهشت/ مادر بده نوروزی‌ام، تا برخوری از روزی ام/‌ای مادر حوری لقا، جان تو باشد جان ما» و پدر و مادرها این متن را می‌خواندند و به فرزندانشان عیدی می‌دادند.

میر نوروزی
این فعال فرهنگی استان با اشاره به آیین‌های نوروزی رایج در كردستان می‌گوید: در گذشته آیین «میر نوروزی» دراستان برگزار می‌شد. این رسم به این صورت برگزار می‌شد كه به یك فرد خاصی اختیاراتی داده می‌شد كه حكمرانی كند و دستور دهد و به‌صورت نمادین چند روز حكومت را به دست گیرد. این مراسم بیشتر جنبه تفریح و بازی داشت.


افرازه می‌افزاید: میر نوروزی نمادی از مردم سالاری بود كه شهروندان آن را برگزار و نقش‌ها را به خوبی اجرا می‌كردند.


وی تصریح می‌كند: میر نوروزی این روزها دیگر به دست فراموشی سپرده شده است و فقط در تعدادی از روستاهای استان برگزار می‌شود. باید برای احیای این‌گونه آیین‌ها بیش از پیش تلاش كنیم و نگذاریم به دست فراموشی سپرده شوند.

كوسه گردی


این فعال فرهنگی استان می‌گوید: آیین دیگری كه به مناسبت نوروز در كردستان برگزار می‌شد، «كوسه گردی» نام داشت. برای اجرای این آیین معمولا فردی را انتخاب می‌كردند و برایش ریش و سبیل درست می‌كردند و یك عصا به دست او می‌دادند و این فرد را با خود به دم در خانه‌ها می‌بردند و تقاضای عیدی می‌كردند. در این میان هر خانواده‌ای درحد توان مالی خود به این فرد مواد غذایی مانند شیرینی، گردو، تخم‌مرغ و انواع تخمه می‌داد.


افرازه می‌افزاید: در روستاهای استان نیز هنگام نوروز رسم براین بود كه بچه‌ها از «كونا وجه» شالی را پایین می‌انداختند و تقاضای عیدی می‌كردند و اهالی خانه خوراكی‌هایی را كه در روستاها مرسوم بود مانند كشك، برگ زردآلو، كشمش، گردو و تخم‌مرغ داخل شال می‌انداختند و كودكان آن را بالا می‌كشیدند.



تازه شدن طبیعت


وی می‌گوید: نوروز یعنی تازه طبیعت؛ یعنی 365 روز را طی كرده‌ایم و پا به سال تازه می‌گذاریم و دنیا زنده می‌شود و گل‌ها و درختان شكوفه می‌دهند و جهان رنگ تازگی و نو شدن به خود می‌گیرد. نوروز یادآور این نكته است كه همواره باید جان، جامه و جامعه‌ خود را پاك و سرشار از انرژی نگه‌داریم.


افرازه تصریح می‌كند: بهترین روش برای برای حفظ آداب و رسوم نوروزی دراستان این است كه فرزندانمان را با آیین‌های نوروزی آشنا كنیم و برایشان توضیح دهیم كه گرامیداشت نوروز به‌عنوان یكی از آیین‌های باستانی ایران، نشانه هویت و تمدن این مردم است و باید همیشه پاس داشته شود. نباید بگذاریم این آیین‌ها به دست فراموشی سپرده و زیر چرخ‌های مدرنیته از یاد برود.


وی با اشاره به تغییرات فرهنگی به وجود آمده در جامعه می‌افزاید: متأسفانه امروز به نام مدرنیته، درحال تخریب هویت فرهنگی خود هستیم. باید در این زمینه روشنگری و نسل جدید را آداب و رسوم كهن گذشته آشنا كنیم.

سیده بشارت حسینی



برچسب ها :


نظرات کاربران :

اولین نفری باشید که در مورد این مطلب نظر می دهید!

دیدگاه های ارسالی شما، پس از تایید توسط مدیریت در وب سایت منتشر خواهد شد.
پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.

نام *
 

کد امنیتی
 
   

ADS

ADS

اینجا محل تبلیغات شماست

ADS

 
جدیدترین ها / پربازدیدترین ها
Aftabedel Telegram Channel